„Drzewo w krajobrazie”. Rozpoczynamy przygotowania do obchodów Dnia Krajobrazu 2020

Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska przypomina, że 20 października już po raz piąty będziemy obchodzić Dzień Krajobrazu. W tym roku wszystkie wydarzenia towarzyszące obchodom skoncentrują się wokół zagadnienia drzewa w krajobrazie. Zachęcamy wszystkie instytucje i organizacje do włączenia się w tegoroczne święto.

Istotnym komponentem wielu krajobrazów są drzewa. Te wieloletnie okazy, skupione w grupach lub rosnące pojedynczo, niejednokrotnie decydują o kształcie krajobrazu, nadając mu niepowtarzalny i unikatowy charakter. Drzewa pełnią w krajobrazach bardzo zróżnicowane funkcję: począwszy od samotnych soliterów, które dominują w krajobrazie, poprzez grupy i szpalery drzew wyznaczające granice kolejnych widoków, aż po rozległe skupienia stanowiące tło dla innych obiektów lub planów.

Przez swoją biologiczną różnorodność drzewa obecne są w większości typów krajobrazów, występują zarówno na terenie krajobrazów naturalnych, jak i kulturowych, zwiększając harmonijność i ład przestrzenny. Drzewa pełnią w krajobrazie nie tylko funkcje przyrodnicze czy klimatyczne, dla człowieka mają bowiem również znaczenia kulturowe, symboliczne lub wręcz metafizyczne, czego świadectwa przechowują teksty kultury. Drzewo może być nośnikiem pamięci indywidualnej lub zbiorowej. Wreszcie, drzewo jako przedmiot zainteresowania artystycznego od wieków stanowi bezpośrednią inspirację dla poetów, czy malarzy.

Mając na uwadze znaczenie drzew dla kształtowania krajobrazów naturalnych i kulturowych oraz ich nieocenioną rolę przyrodniczą Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska zdecydowała, że głównym tematem obchodów Dnia Krajobrazu w 2020 r. będzie Drzewo w krajobrazie. W ramach obchodów Dnia Krajobrazu, wzorem ubiegłego roku, zaplanowano dalsze rozpowszechnienie idei organizacji „spacerów krajobrazowych”. Spacery krajobrazowe powinny odbywać się zarówno w obszarach przyrodniczych (nie tylko obszarach chronionych), jak i kulturowych (miastach, wsiach itp.). Celem organizacji takich spacerów jest przekazanie uczestnikom wiedzy na temat danego krajobrazu, w tym procesów, które wpływają na jego kształt, funkcji jakie pełni, kultywowanych tradycji czy występujących zagrożeń.

Jest nam bardzo miło poinformować, iż dzięki Państwa zaangażowaniu Dzień Krajobrazu z każdym rokiem zyskuje na popularności. Pragniemy podkreślić, iż o ile w roku 2017 w całej Polsce ogłoszono łącznie ponad 30 różnych inicjatyw związanych z obchodami Dnia Krajobrazu, o tyle w roku 2018 r. liczba zorganizowanych inicjatyw wzrosła do 130 wydarzeń. W ubiegłym roku Dzień Krajobrazu był motywem przewodnim dla ok. 230 spotkań, spacerów i innych wydarzeń.

W związku z powyższym zachęcamy uczelnie wyższe, w tym również studenckie koła naukowe oraz inne jednostki naukowe, do organizowania we własnym zakresie terytorialnym i tematycznym spacerów krajobrazowych oraz podejmowania innych inicjatyw w ramach obchodów Dnia Krajobrazu, o których z przyjemnością będziemy informować również na naszej stronie internetowej lub w mediach społecznościowych.

Proponujemy, aby tegoroczne działania były prowadzone pod hasłem: „O, cóż jest piękniejszego niż wysokie drzewa!” (Leopold Staff). W ten sposób, chcielibyśmy popularyzować wiedzę w zakresie znaczenia drzew dla kształtowania lokalnych krajobrazów, a zarazem ukazać jak drzewa przyczyniają się do wzbogacania krajobrazowego i kulturowego Polski.

Jednocześnie zwracamy się z uprzejmą prośbą o przekazywanie do Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska wszelkich informacji dotyczących planowanych przez Państwa instytucje wydarzeń z okazji obchodów Dnia Krajobrazu. Wkrótce udostępnimy odpowiedni formularz zgłoszeniowy. Informacje na temat organizowanych wydarzeń będziemy sukcesywne promować na naszej stronie internetowej oraz w mediach społecznościowych GDOŚ.

W 2016 r. Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska ogłosiła 20 października Dniem Krajobrazu. Data ta jest nieprzypadkowa – to dzień podpisania Europejskiej Konwencji Krajobrazowej. Pomysł obchodów spotkał się z pozytywnym odzewem stron konwencji i w odpowiedzi na inicjatywę GDOŚ w 2017 r. Rada Europy ogłosiła 20 października Międzynarodowym Dniem Krajobrazu.

(RDOŚ Olsztyn)