Rewitalizacja 2021-2027. Zaczynamy nowe działania

Aktywność gmin w prowadzeniu rewitalizacji w ostatnich latach znacznie wzrosła. Wyzwaniem dla samorządów jest utrzymanie tej dynamiki. Rewitalizacja to trudny i złożony proces, który prowadzi do pozytywnych zmian i przynosi wymierne efekty nie tylko mieszkańcom, ale także całym miastom i gminom.

Sposób prowadzenia rewitalizacji w Polsce reguluje ustawa z dnia 9 października 2015 r. o rewitalizacji, która szczegółowo określa zakres programu rewitalizacji i procedurę jego przyjmowania.

Ustawa bezpośrednio (a także wraz ze zmianami wprowadzonymi do innych ustaw) daje cały szereg nowych możliwości kształtowania przestrzeni i zabudowy, działań administracyjnych oraz wzmacniania dotychczasowych narzędzi, np. w dziedzinie mieszkalnictwa. Do najważniejszych narzędzi ustawowych służących poprawie skuteczności procesu zaliczają się Specjalna Strefa Rewitalizacji, umożliwiająca m.in. udzielanie dotacji właścicielom nieruchomości oraz dająca prawo pierwokupu nieruchomości przez gminę, a także miejscowy plan rewitalizacji (będący szczególną formą planu miejscowego), określający m.in. model struktury przestrzennej, a także widok elewacji budynków na obszarze rewitalizacji.

Ponadto ustawa wprowadza okres przejściowy w przygotowywaniu i obowiązywaniu programów rewitalizacji w oparciu o różną podstawę prawną. Kluczową datą w tym okresie przejściowym jest 31 grudnia 2023 r., bowiem po tej dacie mogą obowiązywać jedynie gminne programy rewitalizacji (GPR), których podstawą prawną jest art. 14 ustawy o rewitalizacji.

Mając to na względzie, a także wagę i znaczenie procesu rewitalizacji dla jakości życia mieszkańców, samorząd województwa warmińsko-mazurskiego przystąpił do zadania polegającego na budowaniu trwałego potencjału własnego gmin województwa do planowania i realizacji działań rewitalizacyjnych.

Na początku czerwca została podpisana umowa pomiędzy województwem warmińsko-mazurskim a Ministerstwem Funduszy i Polityki Regionalnej na realizację projektu, którego celem jest wzmocnienie zdolności jednostek samorządu terytorialnego z województwa do programowania i wdrażania działań rewitalizacyjnych.

W projekcie przewidziano następujące działania:
– spotkania edukacyjne dla gmin, obejmujące cztery moduły tematyczne: dostępność w rewitalizacji, zarządzanie i włączenie społeczne, wykorzystanie narzędzi ustawowych, monitorowanie
i ewaluacja działań rewitalizacyjnych,
– wsparcie doradcze gmin w zakresie przygotowania prawidłowego programu rewitalizacji i jego wdrażania, w tym m.in. w przekształcaniu programów rewitalizacji w gminne programy rewitalizacji,
– wypracowanie systemu monitorowania rewitalizacji w naszym regionie, który przyczyni się do sprawnego zarządzania tymi procesami, a także oceny realizowanych działań,
– popularyzację wiedzy na temat rewitalizacji, jej uwarunkowań prawnych oraz promocję dobrych przykładów działań rewitalizacyjnych w kraju i za granicą,
– badanie zapotrzebowania gmin województwa na realizację projektów rewitalizacyjnych i weryfikację możliwości ich finansowania ze środków zewnętrznych w latach 2021-2027.

Działania szkoleniowe i doradcze projektu rozpoczną się w 2021 roku.

Odbiorcami będą gminy miejskie oraz miejsko-wiejskie z województwa warmińsko-mazurskiego, których programy rewitalizacji są ujęte w wykazie programów rewitalizacji oraz gminy, które zadeklarują realizację działań rewitalizacyjnych w przyszłości.

Projekt będzie wspófinansowany z dotacji celowej Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej z Programu Operacyjnego Pomoc Techniczna 2014-2020, oś priorytetowa 3 – Potencjał beneficjentów funduszy europejskich, Działanie 3.1 Skuteczni beneficjenci. Wartość projektu to 1 242 440,00 zł, a wkład Funduszy Europejskich wyniesie 950 466,60 zł.

(wwim)